Boomzorg Scholar: Klimaatverandering verkleint keuze aan boomsoorten voor Europese bossen |
|
|
|
|
 |
| 95 sec |
Bosbeheerders krijgen in de toekomst minder keuze uit boomsoorten die zowel nu als later deze eeuw geschikt zijn voor hun groeiplaats. Dat blijkt uit een grootschalige Europese studie van onderzoekers van onder meer de Universiteit van Wenen en de Technische Universiteit München. Volgens de onderzoekers ontstaat een 'boomsoortenflessenhals': veel soorten die nu geschikt zijn, vallen later af door klimaatverandering, terwijl soorten die later geschikt worden nu nog niet goed kunnen groeien.
Voor het onderzoek maakten de wetenschappers klimaatmodellen voor 69 Europese boomsoorten. Daarbij gebruikten zij gegevens van ruim 238.000 proefvlakken verspreid over Europa. Vervolgens berekenden zij welke soorten niet alleen vandaag, maar gedurende de hele 21e eeuw geschikt blijven voor een locatie. Juist dat is volgens de onderzoekers belangrijk, omdat bomen tientallen tot soms meer dan honderd jaar op dezelfde plek moeten kunnen groeien.
Minder soorten beschikbaar
De resultaten laten zien dat het aantal boomsoorten dat gedurende de hele eeuw geschikt blijft, sterk afneemt. Afhankelijk van het klimaatscenario krimpt de beschikbare soortenpool met 33 tot 49 procent ten opzichte van de huidige situatie. Onder een gemiddeld klimaatscenario blijft per vierkante kilometer in Europa gemiddeld ruimte over voor ongeveer negen boomsoorten die de volledige eeuw aankunnen.
De afname is het sterkst in delen van Noord- en Zuidwest-Europa. Berggebieden, zoals de Alpen en Pyreneeën, lijken minder kwetsbaar. Daar blijven relatief veel huidige soorten ook in een warmer klimaat geschikt.
Gevolgen voor gemengde bossen
Volgens de onderzoekers heeft dit directe gevolgen voor bosbeheer. Het mengen van verschillende boomsoorten wordt vaak gezien als een belangrijke strategie om bossen weerbaarder te maken tegen droogte, ziekten en andere verstoringen. Als het aantal geschikte soorten afneemt, wordt die strategie lastiger uitvoerbaar.
De onderzoekers keken ook naar soorten die belangrijk zijn voor houtproductie, koolstofopslag en biodiversiteit. Van de soorten die gedurende de hele eeuw geschikt blijven, blijken er gemiddeld slechts drie tot vier per locatie veel potentie te hebben voor deze functies. Het aantal geschikte soorten voor houtproductie neemt daarbij sterker af dan voor koolstofopslag en biodiversiteit.
Kortere planningshorizon
De auteurs wijzen erop dat traditionele bosbouw uitgaat van lange omlooptijden van 60 tot 100 jaar. Door de snelle klimaatverandering wordt het volgens hen steeds moeilijker om nu al de juiste soorten voor de verre toekomst te kiezen. Zij pleiten daarom voor meer flexibiliteit in bosbeheer, bijvoorbeeld door boomsoorten tijdens de ontwikkeling van een opstand later nog te kunnen toevoegen of vervangen.
De studie richt zich op Europese bossen, maar de onderzoekers verwachten dat hetzelfde probleem ook in andere delen van de wereld speelt. Volgens hen kan klimaatverandering de mogelijkheden voor bosbeheer sterker beperken dan tot nu toe werd aangenomen, doordat de keuze aan boomsoorten kleiner wordt.
Boomzorg Scholar
Boomzorg Scholar is een initiatief van vakblad Boomzorg waarbij wetenschappelijke artikelen worden vertaald naar de praktijk. Dit keer op basis van het artikel A climate-induced tree species bottleneck for forest management in Europe in Nature Ecology & Evolution (2024).
|
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
| Er zijn nog geen reacties. |
|
