Boomzorg Scholar: Wat is schadelijker voor Prunus: water- of droogteoverlast? |
|
|
|
|
 |
| 102 sec |
Niet alleen droogte, maar ook wateroverlast vormt een risico voor Prunus-soorten in het landschap. Uit experimenteel onderzoek blijkt dat drie veelvoorkomende soorten sterk verschillen in hun reactie op natte en droge stress. Vooral langdurig natte omstandigheden blijken zwaar door te wegen.
| Archieffoto. Prunus sargentii 'Rancho' |
Onderzoekers hebben een kasexperiment uitgevoerd om beter te begrijpen hoe Prunus-soorten in Midden-Europa reageren op klimaatextremen. In eerder onderzoek ligt de nadruk vooral op dominantere boomsoorten en op de effecten van droogte. In dit onderzoek zijn drie soorten geselecteerd: Prunus mahaleb, Prunus avium en Prunus padus. De soorten zijn bewust gekozen omdat ze van nature voorkomen op uiteenlopende standplaatsen: van nat tot droog. Ook in Nederland zijn dit veel toegepaste soorten.
Wateroverlast grijpt snel in op functioneren
De jonge bomen kregen drie behandelingen: een controlegroep, droogte en wateroverlast. Daarbij keken de onderzoekers onder meer naar bladwaterpotentiaal, huidmondjesgeleiding, biomassa-opbouw en scheutgroei. Alle drie de soorten reageerden al binnen enkele dagen sterk op wateroverlast. De huidmondjes sloten snel en ook de waterhuishouding van het blad verslechterde snel. Binnen een week kwam de scheutgroei vrijwel stil te liggen. Uiteindelijk verloren alle planten in deze behandeling hun blad.
Opvallend is dat alleen Prunus padus na afloop weer nieuwe knoppen en bladeren vormde. De onderzoekers zien dit als een ontwijkstrategie: de soort laat bij stress het blad vallen en herstelt later met nieuw loof. Bij Prunus avium en Prunus mahaleb werd dat herstel niet gezien.
Prunus padus houdt het langst vol bij droogte
Ook bij droogte waren er duidelijke verschillen tussen de soorten. Prunus padus hield het functioneren van blad en huidmondjes het langst op peil. Daarna volgde Prunus mahaleb. Prunus avium liet het snelst tekenen van droogtestress zien. Volgens de onderzoekers lijkt Prunus padus meerdere strategieën te combineren. De soort remde de scheutgroei relatief snel, investeerde meer in wortels en kon ook bij lagere waterstatus in het blad blijven functioneren. Daarmee laat deze soort zowel ontwijking als tolerantie zien.
Niet alleen droogte, ook natte stress meenemen
De uitkomst is relevant voor beheer en soortkeuze. In discussies over klimaatverandering gaat veel aandacht uit naar droogte, maar dit onderzoek laat zien dat wateroverlast minstens zo belangrijk kan zijn. Voor deze drie Prunus-soorten bleek natte stress zelfs sneller en ingrijpender effect te hebben dan droogte.
Wel benadrukken de onderzoekers dat volwassen bomen in het veld anders kunnen reageren, aangezien de proef is uitgevoerd met jonge planten in potten onder gecontroleerde omstandigheden.
Dat is van belang voor multifunctionele landschappen, bosranden en aanplantlocaties waar tijdelijk water op of in de bodem kan blijven staan. Juist soorten als Prunus leveren veel ecosysteemdiensten, bijvoorbeeld voor insecten, vogels, landschap en beleving.
Wel benadrukken de onderzoekers dat volwassen bomen in het veld anders kunnen reageren, aangezien de proef is uitgevoerd met jonge planten in potten onder gecontroleerde omstandigheden.
Boomzorg Scholar
Boomzorg Scholar is een initiatief van vakblad Boomzorg waarbij wetenschappelijke artikelen worden vertaald naar de praktijk. Dit keer op basis van het artikel van Björn Wiström, Tobias Emilsson, Henrik Sjöman en Anna Levinsson: Experimental evaluation of waterlogging and drought tolerance of essential Prunus species in central Europe, gepubliceerd in Forest Ecology and Management (2023, Volume 537).
|
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
| Er zijn nog geen reacties. |
|
